გამოცემები

1978409_1016231081737770_8358628995196138899_o-copy

2014 წელს განხორციელდა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის ტრადიციული მრავალხმიანობის კვლევის საერთაშორისო ცენტრისა და ბერლინის ფონოგრამ-არქივის ერთობლივი პროექტი „ქართველ ტყვეთა სიმღერები, ჩაწერილი ცვილის ლილვაკებზე გერმანიაში 1916-1918 წლებში“. პროექტზე მუშაობდნენ ორივე ინსტიტუციის თანამშრომლები ნინო ნაკაშიძე, ნინო მახარაძე, მაია კაჭკაჭიშვილი, კარსტენ ნოიბერტი, ალბრეხტ ვიდმანი, ემილი შალკი, გამოცემის რედაქტორები – პროფ. რუსუდან წურწუმია და პროფ. სიუზან ციგლერი.

გამოცემა მოიცავს წიგნსა და ორ დისკს.  წიგნი მოგვითხრობს ჩაწერის ისტორიულ წანამძღვრებსა და საკუთრივ, მის ისტორიაზე, პროექტის მნიშვნელობაზე ქართული კულტურისათვის და მასზე მუშაობის პროცესზე. რაც ეხება აუდიომასალას, CD I შეიცავს 65 აუდიონიმუშს პრუსიის კულტურული მემკვიდრეობის ბერლინის სახელმწიფო მუზეუმში შემავალი ეთნოლოგიური მუზეუმის ბერლინის ფონოგრამარქივში დაცული 90 სიმღერიდან, ხოლო CD II – ორიგინალურ წერილობით დოკუმენტებს ყველა იმ 84 ნიმუშთან დაკავშირებით, რომელთა შესახებ ბერლინის ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტის ხმოვან არქივში არსებობდა გარკვეული აღწერითი ინფორმაცია.

cover

2010 წელს თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის ტრადიციული მრავალხმიანობის კვლევის საერთაშორისო ცენტრმა გამოსცა ეთნომუსიკოლოგიური ნაშრომების ინგლისურენოვანი კრებული `ექო საქართველოდან: ჩვიდმეტი არგუმენტი ქართული მრავალხმიანობის შესახებ” (Echoes from Georgia: Seventeen Arguments on Georgian polyphony). პროექტი განხორციელდა ამერიკული გამომცემლობის Nova Science Publishers-ის მხარდაჭერით, გამომცემლობის პრეზიდენტის ბ-ნ ფრენკ კოლუმბუსისა და ვიცეპრეზიდენტის, ქ-ნ ნადია გოცირიძე-კოლუმბუსის უშუალო მონაწილეობით, რისთვისაც ქართველი ეთნომუსიკოლოგები მათ მიმართ უსაზღვრო მადლიერებას გამოხატავენ.

Read More

2006-2008 წლებში ტრადიციული მრავალხმიანობის კვლევის საერთაშორისო ცენტრმა საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს დაფინანსებითა და ვენის ფონოგრამარქივის მხარდაჭერით განახორციელა პროექტი “ხმები წარსულიდან _ ცვილის ლილვაკების კოლექციის გადატანა ციფრულ მატარებელზე”, რომლის ფარგლებში 2005 წელს თბილისს ორჯერ ესტუმრა ვენის ფონოგრამარქივის თანამშრომელი ბ-ნი ფრანც ლეხლაიტნერი და 1923-1952 წლებში ფონოგრაფით ცვილის ლილვაკებზე ჩაწერილი ქართული ხალხური სიმღერები საკუთარი აპარატით ციფრულ მატარებელზე გადაიტანა. შედეგად, გამოიცა კატალოგი და 16 აუდიოდისკი სამ ეტაპად (2006, 2007, 2008). ჩანაწერები მინიმალურადაა კომპიუტერულად დამუშავებული, რათა მაქსიმალურად იყოს შენარჩუნებული მისი პირველადი ჟღერადობა,  რაც ზრდის  გამოცემის სამეცნიერო ღირებულებას და მას, ფაქტობრივად, დედნის  მნიშვნელობას ანიჭებს.

Read More

IMG_9840

ტრადიციული მრავალხმიანობის კვლევის საერთაშორისო ცენტრის ეს გამოცემა ქართული ეთნომუსიკოლოგიის 100-წლიანი და კონსერვატორიის არსებობის 80-წლიანი ისტორიის მანძილზე ქართული ხალხური მუსიკალური შემოქმედების პირველი სახელმძღვანელოა. 2005 წელს იუნესკოს პროგრამის ფარგლებში გამოცემული ეს სახელმძღვანელო, პირველ რიგში, კონსერვატორიის საშემსრულებლო ფაკულტეტის სტუდენტებისა და ქართული ხალხური სიმღერით დაინტერესებული პირებისთვისაა განკუთვნილი. მასში მოცემულია ქართული ხალხური მუსიკის შესახებ არსებული ყველა ძირითადი საკითხი, სათითაოდაა მიმოხილული ქართული მუსიკალურ-ფოლკლორული დიალექტები. თეორიულ საკითხებს ერთვის ახლადგაშიფრული 60 სიმღერა და მისი იდენტური ორი მუსიკალური CD. სახელმძღვანელო შედგენილია თამარ მესხისა და თამაზ გაბისონიას მიერ. გამოცემის პასუხისმგებელი რედაქტორია რუსუდან წურწუმია.

IMG_9841 - Copy

2005 წელს ტრადიციული მრავალხმიანობის კვლევის საერთაშორისო ცენტრმა „იუნესკოს“ მხარდაჭერით გამოსცა კრებული „ესეები ქართულ ეთნომუსიკოლოგიაში“ (Essays on Georgian Ethnomusicology) ინგლისურ ენაზე. მისი გამოცემის მიზანი იყო უცხოელი მკითხველისთვის ქართული მუსიკალური ფოლკლორის, მისი დიალექტების, მრავალხმიანობის ფორმებისა და სხვა მნიშვნელოვანი საკითხების შესახებ სამეცნიერო ინფორმაციის მიწოდება. კრებულში შესულია ილია ჭავჭავაძის ნარკვევი „ქართული ხალხური მუსიკა“ და სხვადასხვა პერიოდში მოღვაწე ქართველ მეცნიერთა ნაშრომები (ალექსანდრე კამბაკურ-ორბელიანი, ივანე ჯავახიშვილი, შალვა ასლანიშვილი, დიმიტრი არაყიშვილი, გრიგოლ ჩხიკვაძე), რომლებიც ქართული მუსიკალური ფოლკლორისტიკის ჩასახვისა და განვითარების გზას ასახავენ.

IMG_9845

2003 წელს გამოცემულ აუდიოდისკში წარმოდგენილია  ქართული ხალხური მუსიკალური შემოქმედების კაბინეტის არქივში დაცული 1952 წლის კახეთის ექსპედიციის მასალები. ექსპედიციაში მონაწილეობდნენ: გრიგოლ ჩხიკვაძე (ხელმძღვანელი), ოთარ ჩიჯავაძე, ედუარდ სავიცკი, თემურ ერისთავი, კახი როსებაშვილი და ალექსანდრე ბუკია.

Read More

ISSN 1512-2883 (#1-7)

eISSN 1512-228X (#8-)

თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიის ტრადიციული მრავალხმიანობის კვლევის საერთაშორისო ცენტრის ბიულეტენი

ტმკსც-ის ორენოვანი ბიულეტენი მოიცავს ტრადიციული მუსიკის შემსრულებლობასა და კვლევასთან დაკავშირებულ ინფორმაციას, კერძოდ, აცნობს მკითხველს საქართველოს ეთნომუსიკოლოგიური ცხოვრების სიახლეებს, ღვაწლმოსილ ქართველ და უცხოელ მეცნიერებს, ლოტბარებსა და შემსრულებლებს, ქართულ და უცხოურ ფოლკლორულ ანსამბლებს, ქართულ და უცხოურ ტრადიციულ მრავალხმიანობასა და საკრავიერ მუსიკას, მასალებს ძველი პრესიდან ან არქივიდან თანამედროვეობისათვის აქტუალური პრობლემატიკით, ფოლკლორული ექსპედიციების დღიურებს, საქართველოს კულტურისა და მეცნიერების კერებს (მუზეუმებს, ეთნოგრაფიულ ინსტიტუტებს და ა.შ.). ყოველ ნომერში იბეჭდება ერთი ტრადიციული საკრავისა და ქართული ხალხური მუსიკის ერთი რომელიმე ჟანრის ისტორია ამ ჟანრის რომელიმე სიმღერის სანოტო ნიმუშთან ერთად.

ტმკსც-ის ბიულეტენი დაარსდა 2004 წელს იუნესკოს პროგრამის – “ქართული პოლიფონიის დაცვისა და განვითარების” ფარგლებში. ##1-7 ბიულეტენი (რედ. რუსუდან წურწუმია) გამოვიდა ბეჭდური სახით, ხოლო #8 და მომდევნო ნომრები (რედ. მაკა ხარძიანი) ხელმისაწვდომია მხოლოდ ელექტრონულად.  ბიულეტენის ახალი ნომრები ყოველი წლის იანვარსა და ივნისში ტმკსც-ის ვებ-გვერდზე ქვეყნდება: www.polyphony.ge

ტმკსც-ის ბიულეტენი თანამშრომლობის საშუალებას აძლევს ნებისმიერ მსურველს, ვისი მასალას შესაბამისობაში იქნება ბიულეტენის თემატიკასთან. ამისათვის უნდა დაუკავშირდეს ელექტრონული ბიულეტენის შემდგენელსა და რედაქტორს მისამართზე maka.khardziani@yahoo.com. მასალის მოწოდების ბოლო ვადაა:  დეკემბრის ნომრისთვის – 1 ნოემბერი, ივნისის ნომრისთვის – 1 მაისი.

ბიულეტენის გასული ნომრების გაცნობა და უფასოდ გადმოწერა შესაძლებელია შემდეგი ბმულებით:

#21 ბიულეტენი (დეკემბერი, 2016)

#20 ბიულეტენი (ივნისი, 2016)

#19 ბიულეტენი (დეკემბერი, 2015)

#18 ბიულეტენი (ივნისი, 2015)

#17 ბიულეტენი (დეკემბერი, 2014)

 #16 ბიულეტენი (ივნისი, 2014)

#15 ბიულეტენი (დეკემბერი, 2013)

#14 ბიულეტენი (ივნისი, 2013)

#13 ბიულეტენი (დეკემბერი, 2012)

#12 ბიულეტენი (ივნისი, 2012)

#11 ბიულეტენი (დეკემბერი, 2011)

#10 ბიულეტენი (ივნისი, 2011)

#9 ბიულეტენი (დეკემბერი, 2010)

#8 ბიულეტენი (ივნისი, 2010)

#7 ბიულეტენი (დეკემბერი, 2007)

#6 ბიულეტენი (ივნისი, 2007)

#5 ბიულეტენი (დეკემბერი, 2006)

#4 ბიულეტენი (ივნისი, 2006)

#3 ბიულეტენი (დეკემბერი, 2005)

#2 ბიულეტენი (ივნისი, 2005)

#1 ბიულეტენი (დეკემბერი, 2004)

978-3-659-48841-2-full (1)

რუკები და მუსიკალური მაგალითები წიგნისათვის Choral Singing in Human Culture and Evolution

მსოფლიოში მრავალხმიანობის გავრცელების აქ წარმოდგენილი რუკები და მუსიკალური მაგალითები სხვადასხვა მრავალხმიანი კულტურებიდან არის დამხმარე მასალა იოსებ ჟორდანიას 2015 წელს ინგლისურ ენაზე გამოსული წიგნისა “მრავალხმიანი სიმღერა ადამიანთა კულტურასა და ევოლუციაში” (“Choral Singing in Human Culture and Evolution”).

იგი გამოცემულია ლამბერტის აკადემიურ გამომცემლობაში, საარბრიუკენში, (გერმანია) და წარმოადგენს ამავე ავტორის 2006 წელს გამოსული წიგნის “ვინ დასვა პირველი შეკითხვა? საგუნდო მრავალხმიანობის, აზროვნების, ენისა და მეტყველების გენეზისის საკითხი” მეორე, რედაქტირებულ და შევსებულ გამოცემას.

ვებგვერდზე წარმოდგენილიდან 15 რუკა ეძღვნება მსოფლიოში მრავალხმიანობის სხვადასხვა სტილის, ხოლო 1 – ენაბლუობის გავრცელებას. ასევე, აქ განთავსებულია მსოფლიოს სხვადახვა მრავალხმიანი კულტურის 49 ხმიერი მაგალითი.

Read More

ქართული ხალხური მრავალხმიანობა1
 ერნსტ ემსჰაიმერი2   

მუსიკის ისტორიის კვლევა და ეთნომუსიკოლოგია როგორც წესი განიხილება როგორც ორი ერთმანეთისაგან დამოუკიდებელი კვლევითი სფეროები. ეჭვს გარეშეა, რომ ასეთი დაყოფის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი არის ის, თუ როგორ არის წარმოდგენილი მასალა, რასაც ეყრდნობიან ამ დარგების მკვლევარები. მუსიკის ისტორიული კვლევა ეყრდნობა, როგორც ვიცით, მუსკალური ფაქტების დიდ კორპუსს, რომელმაც ჩვენამდე მოაღწია ნოტირებული ჩანაწერების სახით, და შესაბამისად, არსებობს მეტ-ნაკლებად კონკრეტული ფომით. რაც შეეხება არაევროპულ მუსიკას და ევროპულ ხალხურ მუსიკას, ისინი, როგორც წესი, ეყდნობიან ზეპირ გადაცემას. სხვას რომ თავი დავანებოთ, როგორც ეს რობერტ ლახმანმა აღნიშნა საკმაოდ ზუსტად, ეს უკანასკნელი (ხალხური მუსიკა) ყველა ჩვენგანისათვის არც კი არსებობს. იმისათვის, რომ ხალხურმა მუსიკამ ჩვენამდე მოაღწიოს, იგი ჯერ გადაყვანილ უნდა იქნას ჩვენთვის ხელშესახებ ფორმაში, ანუ “ითარგმნოს” აუდიო ჩანაწერების, ან სანოტო ტრანკრიპციების სახით, რის შედეგადაც ეს მასალა სცილდება თავისი ბუნებრივი (ზეპირსიტყვიერი) არსებობის ფორმას. ეს აშკარად ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია იმ განხეთქილებისა, რომელიც არსებობს მუსიკის ისტორიასა და ეთნომუსიკოლოგიას შორის, და ესაა მიზეზი, რომ მათ აქვთ ერთმანეთისაგან განსხვავებული მიზნები, პრობლემათა წრე და მეთოდები.

Read More

მრავალხმიანობა ჩრდილოეთ ამერიკელ ინდიელთა მუსიკაში1

(ეს სტატია დაიბეჭდა 1961 წელს, ჟურნალის Musical Quarterly-ის 47-ე ნომერში, გვერდები: 354-362)

უკვე ფაქტიურად ყველას მიერ არის გაზიარებული აზრი, რომ ჩრდილოეთ ამერიკელ ინდიელთა მუსიკა ერთხმიანია. არა მგონია რომ რომელიმე მუსიკოლოგი არ დაეთანხმოს ამ აზრს, ყოველ შემთხვევაში ზოგადად გამოთქმულს მაინც. მიუხედავად ამისა, მაგალითად, ჰელენ რობერტსმა თავის 1936 წელს გამოსულ ნაშრომში გააკრიტიკა საკუთარი თავი იმისათვის, რომ ადრე მეტისმეტად პირდაპირ და უკრიტიკოდ იღებდა ამ აზრს2. რამოდენიმე მეცნიერულ ნაშრომში არის მოხსენიებული მრავალხმიანობის არსებობის ფაქტი ამერიკელ ინდიელთა მუსიკაში, თუმცა მათი ავტორები გამუდმებით უჩივიან ჩანაწერებისა და გამოქვეყნებული ტრანსკრიბციების სიმცირეს. უნდა ვაღიაროთ, რომ ინდიელთა მრავალხმიანობა, თუკი ის ნადვილად არსებობს (ან ოდესმე არსებობდა) ყოველთვის წარმოადგენდა ძალიან ძნელად მოსახელთებელ ფენომენს, თუმცა, თუკი არსებულ წყაროებს თავს მოვუყრით და დავახარისხებთ, ნათელ და ისტორიულად საკმაოდ მწყობრ ზოგად სურათს მივიღებთ.

Read More